İxtisas seçimində sənə kömək edirik

Özündən "hansı peşəni sevərəm?" yox, "hansı növ məsələləri həll etmək məni həvəsləndirir?" sualını ver. Birinci sual çox vaxt cavabsız qalır, ikincisi isə səni real istiqamətə yönəldir.

• Hansı dərsdə vaxt sürətlə keçir? Bu, güclü tərəfinin göstəricisidir.
• Boş vaxtında hansı mövzuya özün toxunursan — kodlaşdırma, dizayn, hesab, ünsiyyət?
• Hansı sahədə oxuduğun material səni uzun müddət məşğul edir? Maraq elə buradan başlayır.

Maraq dairən və hədəflədiyin ixtisas səni beş DİM qrupundan birinə aparır. Qrup həm imtahan verəcəyin fənləri, həm də müraciət edə biləcəyin ixtisasları müəyyən edir.

• I qrup — Texniki: riyaziyyat, fizika, kimya/informatika. IT, mühəndislik, kompüter elmləri.
• II qrup — İqtisadi: riyaziyyat, coğrafiya, Azərbaycan dili. Maliyyə, iqtisadiyyat, biznes.
• III qrup — Humanitar: tarix, Azərbaycan dili, ədəbiyyat/coğrafiya. Hüquq, jurnalistika, dilçilik.
• IV qrup — Təbiət: biologiya, kimya, fizika. Tibb, əczaçılıq, biologiya.
• V qrup — Yaradıcı: əsas fənn və qabiliyyət imtahanı. Aktyorluq, dizayn, musiqi.

DİM-in illik ixtisas kitabçasında 70-dən çox əsas bakalavr proqramı yer alır. Hər ixtisasın öz xüsusiyyətləri var: tədris olunan fənlər, karyera perspektivi, son illərin keçid balı və hansı universitetlərdə oxudula bildiyi. Qərar verməzdən əvvəl bunları bir-bir müqayisə etməyə vaxt ayır.

Qəbul balı belə formalaşır:

Qəbul balı = (Test balı) + (Attestat balı × 0.3) − (Cərimə balı)

Hələ imtahan verməmisənsə, son bir neçə sınaq imtahanından aldığın orta nəticəni əsas götür. Bu, sənə hansı ixtisasların real hədəf ola biləcəyi barədə aydın təsəvvür verəcək.

Hər ixtisasın son illərdəki keçid balını yoxla və seçimlərini üç qrupa böl:

• Yüksək hədəf: balından 10–30 bal yuxarı ixtisaslar. Yerləşmə ehtimalı azdır, amma nəticən gözlədiyindən yaxşı çıxarsa faydalı ola bilər.
• Real hədəf: balına yaxın (±10 bal) ixtisaslar. Yerləşmə şansı yüksəkdir.
• Təhlükəsiz seçim: balından 20–40 bal aşağı ixtisaslar. Hər halda bir yerə düşməyini təmin edən ehtiyat variant.

Eyni ixtisas fərqli universitetlərdə fərqli təcrübə deməkdir — tədris proqramı, dil seçimi, kampus imkanları və karyera dəstəyi dəyişə bilər. Qərar verməzdən əvvəl maraqlandığın universitetlərin həmin ixtisas üzrə təklif etdiyi şəraiti araşdır.

Ərizəndə çoxlu sayda ixtisas göstərmək mümkündür. Praktiki yanaşma: bir neçəsini yüksək hədəf, bir qismini real hədəf, qalanını isə təhlükəsiz seçim kimi qeyd et. Sıra vacibdir — sistem siyahını yuxarıdan aşağı yoxlayır, ona görə ən çox istədiyini birinci, ehtiyat variantlarını isə sonda yaz.

Sıralama balına "çatıb-çatmamağa" görə deyil, sənin üstünlüyünə görə qurulmalıdır — sistem hər halda bal uyğunluğuna baxaraq qərar verir.

DİM-in elektron sisteminə abituriyent kodunla daxil ol və aşağıdakı addımları izlə:

1. Şəxsi məlumatlarını (ad, soyad, qrup) yoxla.
2. Hədəflədiyin ixtisasları üstünlük sırası ilə əlavə et.
3. İmtiyaz tələb edirsənsə, müvafiq sənədləri yüklə.
4. Pulsuz və ödənişli yerləri ayrıca qeyd et.
5. Bütün məlumatları yenidən yoxladıqdan sonra ərizəni göndər.

Son tarixə qədər dəyişiklik etmək mümkündür — amma son saatlara saxlama, sistemin yüklənməsi ehtimalı var.

Yerləşdirmə tamamilə avtomatik baş verir. Rəsmi nəticə elan olunduqdan sonra universitetə təqdim ediləcək sənədlərin siyahısı və müddəti dəqiqləşəcək. Bu mərhələdə tələsmədən yalnız rəsmi elanı gözləmək kifayətdir.