İT və Proqramlaşdırma
Kibertəhlükəsizlik təlimi
Kriptoqrafiya, steqanoqrafiya, etik hacking (Red Team) və şəbəkə müdafiəsini (Blue Team) əhatə edən, real CTF ssenariləri ilə möhkəmləndirilən praktiki kibertəhlükəsizlik təlimi.
Kriptoqrafiya, steqanoqrafiya, etik hacking (Red Team) və müdafiə (Blue Team) daxil olmaqla praktiki kibertəhlükəsizlik kursu. Bakıda və onlayn. Kibertəhlükəsizlik təlimi SmartEdu tərəfindən Bakıda əyani və onlayn formada keçirilən 6 aylıq, orta səviyyəli kursdur. Dərslər həftədə 3 dəfə, hər dəfə 90 dəqiqə keçirilir. İlk 2 dərs pulsuz sınaq dərsidir. Proqram 13 modulu və 45 mövzunu əhatə edir. Kursu Davud Mehdiyev aparır.
Kurs haqqında
Kibertəhlükəsizlik təlimi, sahənin hər iki üzünü — hücum (Red Team) və müdafiə (Blue Team) tərəflərini — bərabər dərinlikdə əhatə edən tam praktiki bir proqramdır. Kurs şəbəkə əsasları və Linux-dan başlayaraq kriptoqrafiya (simmetrik/asimmetrik şifrələmə, hashing, PKI, TLS/SSL) və steqanoqrafiyanı (məlumatın gizlədilməsi üsulları) ayrı-ayrı modullarda dərindən öyrədir, sonra isə OWASP Top 10 veb zəiflikləri, etik hacking metodologiyası (Nmap, Metasploit, Burp Suite, sosial mühəndislik) və Blue Team müdafiə vasitələrinə (SIEM, IDS/IPS, incident response) keçir.
Hər mövzu nəzəri izahla yanaşı, nəzarət olunan laboratoriya mühitində praktiki tapşırıqlarla möhkəmləndirilir. Zəiflik analizi (vulnerability assessment), şəbəkə trafikinin Wireshark ilə analizi, sosial mühəndislik hücumlarının tanınması və təşkilati təhlükəsizlik siyasətləri kimi mövzular da tədris planına daxildir. Bütün praktiki hücum texnikaları yalnız etik və qanuni çərçivədə tədris olunur.
Kursun sonunda tələbələr CTF (Capture The Flag) formatında real ssenarilər üzərində komanda halında işləyir, aşkar etdikləri zəiflikləri həm hücum, həm də müdafiə perspektivindən sənədləşdirib pentesting hesabatı hazırlayırlar. Bu yanaşma, kursu bitirən tələbələrin real iş bazarının həm SOC/Blue Team, həm də Penetration Testing/Red Team istiqamətlərində gözlədiyi bacarıqlarla məzun olmasını təmin edir.
Nələri öyrənəcəksiniz
- Kriptoqrafiyanın əsas prinsiplərini (simmetrik/asimmetrik şifrələmə, hashing, PKI) tətbiq etmək
- Steqanoqrafiya üsulları ilə məlumat gizlətmə və aşkarlama aparmaq
- TCP/IP, OSI modeli və şəbəkə protokolları haqqında dərin bilik nümayiş etdirmək
- Kali Linux və əsas pentesting alətlərindən (Nmap, Metasploit, Burp Suite) istifadə etmək
- OWASP Top 10 zəifliklərini (SQL Injection, XSS, CSRF) aşkar edib qarşısını almaq
- Red Team metodologiyası ilə pentesting aparmaq
- Blue Team perspektivindən SIEM, IDS/IPS ilə hücumları aşkar etmək və cavab vermək
- Zəiflik analizi (vulnerability assessment) aparıb CVSS ilə risk qiymətləndirmək
- Wireshark ilə şəbəkə trafikini analiz etmək
- Sosial mühəndislik hücumlarını tanımaq və qarşısını almaq
- Incident Response prosesini idarə etmək
- Pentesting hesabatı (report) hazırlamaq
- CTF tipli real ssenarilər üzərində komanda daxilində problemləri həll etmək
Tələblər
- Kompüterdən sərbəst istifadə bacarığı və əsas fayl sistemi biliyi
- Şəbəkələr (TCP/IP) haqqında ibtidai anlayış arzuolunandır (məcburi deyil)
- Analitik düşünmə və detallara diqqət
- Windows, macOS və ya Linux əməliyyat sistemi olan kompüter/noutbuk (minimum 8GB RAM, virtual mühitlər üçün)
- Kursa həftədə minimum 8-10 saat vaxt ayıra bilmək
- Bütün praktiki hücum texnikaları yalnız etik və qanuni çərçivədə (öz laboratoriya mühitində) tətbiq ediləcək — əxlaqi məsuliyyət anlayışı vacibdir
Kurikulum
-
3 gün
Kibertəhlükəsizliyə Giriş
CIA triad (Confidentiality, Integrity, Availability) Təhdid mənzərəsi və hücum növləri Kibertəhlükəsizlik sahələri: Red Team, Blue Team, Purple Team -
1 həftə
Şəbəkələr və Linux Əsasları
TCP/IP və OSI modeli Şəbəkə protokolları (HTTP/HTTPS, DNS, DHCP) Linux terminalı və Kali Linux əsasları Fayl icazələri və istifadəçi idarəetməsi -
2 həftə
Kriptoqrafiya
Simmetrik şifrələmə (AES, DES) Asimmetrik şifrələmə (RSA, açıq/bağlı açar) Hash funksiyaları (SHA, MD5) və rəqəmsal imzalar PKI, sertifikatlar və TLS/SSL protokolu Klassik şifrələmə üsulları (Caesar, Vigenère) — tarixi kontekstdə -
3 gün
Steqanoqrafiya
Steqanoqrafiyanın kriptoqrafiyadan fərqi Şəkil, audio və mətn faylında məlumat gizlətmə üsulları Steqanoqrafiya analiz alətləri (steghide, StegExpose) -
3 gün
Git & GitHub
Git əsas əmrləri GitHub-da layihə və hesabatların sənədləşdirilməsi -
2 həftə
Veb Tətbiq Təhlükəsizliyi (OWASP Top 10)
SQL Injection və nümunə hücumlar XSS (Cross-Site Scripting) və CSRF Broken Authentication və Session idarəetməsi Təhlükəsiz kodlaşdırma prinsipləri -
3 həftə
Red Team / Etik Hacking
Pentesting metodologiyası (recon, scanning, exploitation, post-exploitation) Nmap ilə şəbəkə skanlaması Metasploit Framework ilə istismar (exploitation) Burp Suite ilə veb tətbiq testi Sosial mühəndislik (phishing, pretexting) -
3 həftə
Blue Team / Müdafiə və Monitorinq
SIEM sistemləri (Splunk/ELK Stack) ilə log analizi IDS/IPS (Snort, Suricata) konfiqurasiyası Firewall qaydaları və şəbəkə seqmentasiyası Incident Response prosesi və Threat Hunting -
1 həftə
Zəiflik Analizi (Vulnerability Assessment)
Nessus/OpenVAS ilə zəiflik skanlaması CVE və CVSS bal sistemi Patch idarəetməsi -
1 həftə
Şəbəkə Təhlükəsizliyi və Şifrələnmiş Kommunikasiya
VPN texnologiyaları Wireshark ilə paket analizi Wi-Fi təhlükəsizliyi (WPA2/WPA3) -
3 gün
Sosial Mühəndislik və Təhlükəsizlik Siyasətləri
Fişinq kampaniyalarının hazırlanması (etik çərçivədə) Təşkilati təhlükəsizlik siyasətləri və məlumatlılıq təlimləri GDPR və məlumatların qorunması qanunvericiliyi -
3 gün
Sertifikatlaşma İstiqamətləri və Karyera
CompTIA Security+, CEH (Certified Ethical Hacker) və OSCP haqqında icmal Bug bounty platformaları (HackerOne, Bugcrowd) -
2 həftə
Yekun Layihə: CTF (Capture The Flag)
Real CTF tapşırıqları üzərində komanda işi Pentesting hesabatının (report) hazırlanması Aşkar edilən zəifliklərin Blue Team perspektivindən bağlanması Layihənin təqdimatı
Tez-tez verilən suallar
Kurs hər iki tərəfi əhatə edir — Red Team (hücum: pentesting, etik hacking) və Blue Team (müdafiə: SIEM, IDS/IPS, incident response). Bundan əlavə kriptoqrafiya, steqanoqrafiya və şəbəkə təhlükəsizliyi kimi fundamental mövzular da dərindən tədris olunur.
Bəli, bütün praktiki tapşırıqlar yalnız nəzarət olunan laboratoriya mühitində, etik hacking prinsiplərinə uyğun aparılır. İcazəsiz sistemlərə hücum qanunsuzdur və kurs bunu qəti qadağan edir.
Steqanoqrafiya (məlumatın gizlədilməsi) kriptoqrafiyadan (məlumatın şifrələnməsi) fərqli bir sahədir və rəqəmsal ekspertiza (forensics) ilə CTF yarışmalarında tez-tez rast gəlinir, ona görə ayrıca modul kimi keçirilir.
Junior Kibertəhlükəsizlik Mütəxəssisi, SOC Analyst (Blue Team) və ya Junior Penetration Tester (Red Team) stajı/vəzifələrinə müraciət edə bilərsiniz.
Kurs hibrid formatdadır — istəyinizə görə Bakıdakı ofisimizdə əyani, yaxud onlayn iştirak edə bilərsiniz.
Kursun sonunda tələbələr CTF (Capture The Flag) formatında real ssenarilər üzərində komanda halında işləyib, pentesting hesabatı hazırlayaraq təqdim edirlər.